بی‌آبی گریبان کشاورزان غرب کرخه را گرفت؛ کشاورزان شوش برای زراعت و باغبانی آب ندارند

عصر جنوب/ asrejonoob.ir: با وجود تاکید استاندار و برخی مدیران مبنی بر اجرای طرح زراعت باغبانی در خوزستان، کشاورزان شهرستان شوش، آبی برای اجرای این طرح ندارند.

قاسم منصور آل کثیر: کشاورزان غرب کرخه طبق قراردادهای اجاره منعقد با مدیریت جهاد کشاورزی باید در مقابل ۷۰ درصد کشت،۳۰ درصد کشت زراعت باغبانی را در زمین های زراعتی خود پیاده کنند. این ۳۰ درصد می تواند درخت های مثمر مثل نخل و…  باشد. حال دغدغه فعلی کشاورزان ناتوانی در تامین آب برای ۳۰ درصد طرح زراعت باغبانی است.

کشاورزان می گویند هیچ نهادی قول تامین آب به ما نداده و نمی توانیم آب مورد نیاز برای این طرح را تامین کنیم. مسئولان کشاورزی هم در مقابل می گویند این طرح کارشناسی شده است و باید اجرا شود و به سادگی نمی توان طرح را لغو کرد  مگر اینکه سازمان آب وبرق امکان تامین آب برای طرحها را نداشته باشد.

کشاورزان غرب کرخه که زمینهای کشاورزیشان از حاصلخیز ترین خاک های ایران به شمار می رود، این روزها با کابوس بی آبی دست و پنجه نرم می کنند و محصولاتشان که نقش مهمی در تنظیم بازار کشور دارد با مشکل مواجه هستند.

گویی مشکل کشاورزان شوشی پایانی ندارد. در فصلی مشکل کودهای تقلبی دارند و در فصلی دیگر کمبود سوخت برای وسایل کشاورزی. این بار، بی آبی گریبان کشاورزان غرب کرخه را گرفته است. کرخه که روزگاری طغیانش وحشت به جان اهالی آن منطقه می انداخت حالا تبدیل به رودی بی جان شده است.

اخیراً کشاورزان منطقه غرب کرخه صدها هکتار زمین کشاورزی را به زیر کشت بردند. کشاورزان می گویند که مسئولان بهره برداری آب به ما قول تامین آب برای طرح زراعت باغبانی را ندادند. از جهتی هم کاشت نخیلات یا پرتقال یا دیگر درختان مثمردر کنار مزارعشان بر مشکلات آنها افزوده است چرا که درختان مثمرهمواره و خصوصا در فصل تابستان باید سیراب باشد ولی متاسفانه شبکه آبیاری غرب کرخه چر این فصل هیچگونه آبی به کشاورزان نمی دهد.

طرح زراعت باغبانی لغو شود

یک فعال کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر توضیح داد: کشاورزان منطقه چنانه و خسرج و ام الدبس همواره با مشکلات متفاوتی دست و پنجه نرم می کنند. اکنون مهمترین مشکل ما تامین آب برای طرح زراعت باغبانی است. طرح‌های زراعت باغبانی در غرب کرخه و خصوصا اکثر اراضی زیرشبکه کانال پای پل و دشتهای عرایض و باغه و قسمت بزرگی از مابقی اراضی، فاقد چاه و هر گونه منبع تامین آب هستند.

عزیز محسنی چنانی در این باره گفت: طرح های زراعتی باغبانی طرح هایی هستند که کشاورز موظف است در قبال ۷۰ درصد زراعت گندم، ۳۰ درصد زراعت درختان مثمر مثل نخیلات و پرتقال و… را در برنامه کاشت قرار دهد. در سال های اخیر جهاد کشاورزی و امور اراضی اقدام به عقد قراردادهای اجاره با کشاورزان در قالب طرح های زراعتی باغبانی کردند.

محسنی چنانی توضیح داد: این قراردادها به مدت سه سال بوده است و در پایان برای تمدید قرارداد مذکور و برای ادامه فعالیت کشاورزان باید این طرح ها به اجرا گذاشته شده باشند. این طرح هنوز به تمدید قرارداد نرسیده و از حدود سه سال پیش شروع شده است و هنگام تمدید قرارداد برای کشاورزان بدون شک مشکلاتی پیش می آید.

این فعال کشاورزی گفت: شبکه ای که در مهمترین فصل سال در تشنگی شدید است و درختان  نیاز به آبرسانی دارند ،آبی ندارد. سازمان آب و برق استان و معاونت بهره برداری آن سازمان هیچ گونه تعهدی در تامین آب فصل تابستان برای زمین های تحت پوشش شبکه کرخه نداده است. جای سئوال است کشاورزان از چه منبع و از چه طریقی اقدام به کاشت درخت و اجرای طرح مذکور کنند؟

محسنی چنانی افزود: معاونت بهره برداری و شرکت بهره برداری از شبکه های ناحیه شمال خوزستان تابع معاونت مذکور صریحا اعلام می کنند در تابستان هیچ آبی نداریم. کشاورزان خواستار تامین آب هستند. از نظر ما یا طرح ها باید برداشته شوند یا در آنها اصلاحاتی انجام شود. همچنین می شود الگوی طرح از باغبانی به زراعتی تغییر کند.

وی با بیان اینکه برای کشت گندم آب موجود است توضیح داد: زمستان امسال تامین آب ولو با تاخیر انجام شد اما برای زراعت باغبانی سازمان نمی‌تواند تامین آب کند. تقریبا می توان گفت چندین هزار هکتار از زمین های زراعتی غرب کرخه این مشکل را دارند.

این فعال کشاورزی تاکید می کند: سازمان آب و برق صریحا می گوید شبکه مشکلات فراوانی مثل مشکلات کمبود آب و حتی مشکلات فنی کانال و شبکه دارد و خشکسالی است و توانایی تامین آب را ندارم. همچنین هیچ تعهدی برای تامین آب این طرح به ما داده نشده است. ما کشاورزان خواستار رسیدگی به این وضعیت و در صورت عدم تامین آب طرحها، متقاضی اصلاح طرح زراعت باغبانی وتغییر الگوی آن به زراعت هستیم.

نخلی که ارزشمند است

با اینکه کشاورزان از نبود آب لازم برای اجرای طرح زراعت باغبانی سخن می گویند اما مسئولان جهادکشاورزی تاکید دارند که فرهنگ کاشت درخت باید میان کشاورزان نهادینه شود.


کارشناس مدیریت جهاد کشاورزی شوش در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: یکی از سیاست های دولت در بخش کشاورزی فرهنگسازی کاشت درخت خصوصا نخل است.

حسین والی توضیح داد: در گذشته بیش از ۱۰ سال پیش طرحی بود با عنوان «طرح طوبی» که کشاورزان مجبور بودند ۱۰۰ درصد زمین های خود را زراعت باغبانی کنند و پس از مدتی این طرح لغو شد.

والی افزود: باید با نگاه کارشناسی ببینیم  چقدر می توانند آب تزریق کنند. این در حالی است که کانال های فرعی شبکه آبرسانی همچنان وضعیت خوبی ندارند.

وی همچنین یادآور شد: دولت همچنین برنامه اجرای طرح آبیاری تحت فشار قطره ای را در نظر دارد. فعلا کشاورزان نمی توانند با قاطعیت بگویند که این طرح قابل اجرا نیست. باید طرح آنالیز و بررسی شود و به این سادگی نمی شود قضاوت کرد.

وی همچنین در مورد کاشت نخل گفت: کاشت نخل باید به مرور تبدیل به فرهنگ شود.  اگر سیستم های تحت فشار جدید راه اندازی شوند حتما آب کافی موجود خواهد بود. نخل بسیار ارزشمند است و در حوزه های مختلفی همچون صادرات باید ورود کرد و هزینه یک خانواده را از این راه به راحتی می تواند تامین کرد.

اگر چه سه رودخانه کرخه، دز و شاوور از شهرستان شوش می گذرند اما تمام مسیر بیابانی است و شن های روان پیشروی زیادی کرده‌اند و از جنگل‌های انبوه کرخه که روزی زیستگاه شیر و گوزن زرد بوده هیچ اثری نیست. کم آب شدن کرخه باعث شده بخش زیادی از درختان نابود شود، قسمتی را اهالی برای کشاورزی تسطیح کرده اند و چون از لوله کشی گاز هم محرومند، بخشی را هم به عنوان هیزم مصرف کرده اند. در همسایگی کرخه، عطش حرف اول را می زند. نخل نیز در این زمینهای تشنه و خشک دوام نمی آورد.

۳۰ پمپاژ برای کیلومتر ۱۷ تا ۳۴ 

نماینده مردم شوش در مجلس شورای اسلامی نیز در این این خصوص گفت:  طرح طوبی که در گذشته اجرا شده بود با هدف بیابان زایی بود و یکی از طرح های بیابان زدایی بود. اگر زمینی مستعد و تحت شبکه آبیاری باشد، منابع طبیعی زمین را به جهاد کشاورزی، امور اراضی و هیئت های واگذار می سپارد.

سید راضی نوری افزود: عمده ترین مشکل فعلی کشاورزان چنانه آب است که البته رفته رفته سعی در حل کردن آن داریم. باید روش های بهینه استاده از آب ترویج و آموزش داده شود تا از این نعمت بهره بیشتری ببریم.

نوری با بیان اینکه در کیلومتر ۱۷ تا ۳۴ زمین های حاصلخیزی وجود دارد، افزود: متاسفانه با توجه به اینکه زمین های حالخیزی در این منطقه وجود دارد اما همچنان کشاورزان مجبور به استفاده از چاه و سفره های زیرزمینی هستند. برای زمین های زراعی کیلومتر ۸۴ تا ۸۷ که حدود چهار هزار هکتار هستند نیز مقرر شد ۳۰ پمپاژ آب در اختیار کشاورزان قرار بگیرد تا کانال کشی برای آبرسانی به این زمین ها تا اردیبهشت آینده کامل شود.

وی همچنین با اشاره به چهار هزار هکتار در مسیر کیلومتر ۱۷ تا ۳۲ نیز توضیح داد: برای وضعیت کمبود آب در این مسیر نیز کارگروهی تشکیل شد با محوریت جهادکشاورزی شهرستان، شبکه سازمان آب و برق، شرکت بهره برداری از شبکه های آبیاری که زیر نظر سازمان آب و برق هستند.

نماینده مردم شوش در مجلس شورای اسلامی همچنین توضیح داد: باید برای این مسیر مطالعات صورت گیرد. در گذشته زمین ها نامرغوب بود اما با گذشت ۵۰ سال تغییراتی صورت گرفته و حق کشاورز است از آبی که از کنارش می گذرد بهره مند شود.

نوری تاکید کرد: جهاد کشاورزی می تواند در خصوص رفع مشکل کشاورزان در زمینه طرح های زراعت باغبانی با سازمان آب و برق مکاتبات لازم را انجام دهد تا به نتیجه مطلوب کشاورزان برسیم.

کشاورزان بر این باورند که تنها راه برای برون رفت از این وضعیت، پیگیری جهاد کشاورزی و اجرای مکاتبات لازم با سازمان آب و برق استان و معاونت های تابع و مدیریت بهره برداری از شبکه های شمال استان در خصوص حوزه کرخه است که در صورت متعهد نبودن سازمان آب و برق به تامین آب برای این طرح ها خصوصا در فصل تابستان، جهاد کشاورزی باید نسبت به تغییر طرح ها اززراعت باغبانی به زراعت و اصلاح الگوی کشت شود.

** عصر جنوب را در در تلگرام دنبال کنید… (کلیک کنید)