کنترل ریزگردها با ساخت کانال انتقال آب

با ورود توده گردوغبار به خوزستان در پایان هفته گذشته، غلظت غبار در آبادان به ٢٢ برابر و در خرمشهر به ٣٣ برابر حد مجاز رسید و نفس مردم را بند آورد. این غبار میدان دید را در آبادان و خرمشهر به حدود ۴٠٠ متر کاهش داد. اهواز هم طبق معمول از این مهمان که ۱۳ سال است در استان جا خوش کرده، بی نصیب نماند.
مدیرکل هواشناسی خوزستان با اشاره به وقوع پدیده گرد و غبار در مناطق مرزی استان همچون آبادان، خرمشهر، شادگان، ماهشهر، بستان و همچنین بخشی از اهواز گفت: دید افقی در اهواز ۵ کیلومتر و در بستان ۴ کیلومتر بود ولی پس از یک ساعت این توده به اهواز رسید و دید افقی را در اهواز به ۲ کیلومتر رساند.
کوروش بهادری با اشاره به اینکه این پدیده موقت، ناپایدار و گذرا بود، اظهار کرد: تا اواخر شب شاهد تداوم پدیده گرد و غبار در مناطق مرزی استان و همچنین بخشی از اهواز بودیم. همچنین به علت معلق ماندن این ذرات در هوا روز جمعه کیفیت هوا در این مناطق پایین بود.
بر اساس اعلام رئیس اداره حفاظت محیط زیست آبادان هم پدیده گرد و غبار در این شهر در روز چهارشنبه گذشته به ۳ هزار و ۲۹۰ میکروگرم بر مترمکعب یعنی ۲۲ برابر حد مجاز رسید و میزان عادی ذرات معلق در هوا ۱۵۰ میکروگرم بر مترمکعب بود.
«سید احمد موسوی آزاد» میزان آلودگی و غلظت گرد و خاک در هوای شهر آبادان را ۳ هزار و ۲۹۰ میکروگرم بر مترمکعب عنوان کرد.

مرطوب‌سازی عرصه‌های فوق بحرانی گرد و خاک
در این میان مدیرعامل موسسه «جهاد نصر» به همشهری گفت: یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار بیابان در خوزستان وجود دارد که ۳۴۵ هزار هکتار از این اراضی، کانون‌های ریزگرد هستند و به ۷ کانون اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند؛ کانون جنوب شرقی اهواز بحرانی‌ترین نقطه است.
«یدالله شمایلی» مرطوب کردن اراضی و تقویت پوشش گیاهی را دو راه حل اصلی برای مقابله با پدیده ریزگردها عنوان کرد و افزود: در این زمینه کانال «مهندس پورشریفی» برای مرطوب کردن عرصه‌های فوق بحرانی گردوغبار به مساحت ۴۰ هزار هکتار طراحی و فاز اول آن اجرایی شده که طول این کانال ۴۴ کیلومتر و عرض کف آن در مقطعی حدود ۵۰ متر و در مقطعی دیگر ۳۰ متر است.
شمایلی با بیان اینکه در فاز اول، ۱۰ کیلومتر از این پروژه برای انتقال آب به مناطق فوق بحرانی جنوب شرق اهواز به اتمام رسیده، اضافه کرد: تامین آب این کانال از طریق مجتمع پرورش ماهی آزادگان انجام می‌شود و دبی آن ۲۰ مترمکعب بر ثانیه است.

کاهش گرد و غبار
مدیرعامل موسسه جهاد نصر ادامه داد: طراحی و ساخت کانال مهندس پورشریفی در شرایط عادی حداقل یک سال زمان نیاز داشت، اما به دلیل شرایط منطقه پروژه با سرعت پیش رفت و در حال حاضر ۸۰ درصد آن ساخته شده است.
شمایلی اضافه کرد: نباید انتظار داشت بعد از اتمام این پروژه، گرد و خاک هم بلافاصله تمام شود، ولی قطعا در کاهش گرد و خاک تاثیر خواهد داشت.
به گفته مدیرعامل موسسه جهاد نصر، تاکنون در مجموع ۱۰ هزار هکتار از کانون‌های ریزگردها در اهواز تثبیت شده که تنها ۵ درصد از حجم کار است.

نیاز به مشارکت همه مردم
مدیرعامل موسسه جهادنصر در ادامه گفت: ۷۰ درصد ریشه گرد و خاک به خارج از استان و کشور بازمی‌گردد، اما هنوز به لحاظ شرایط خاص کشورهای عراق و سوریه، دولت موفق به اقدامی در سطح بین‌الملل نشده است.
وی مشارکت همه مردم برای کاهش کانون‌های ریزگرد را ضروری دانست و گفت: طبق برنامه باید از اسفند ۹۵ تا اسفند امسال ۷ هزار هکتار از این کانون‌ها تثبیت شود که ۴ هزار هکتار به عهده سپاه و ۳ هزار هکتار نیز بر عهده مردم است.
مجری طرح ۵۵۰ هزار هکتاری (احیای اراضی خوزستان) تاکید کرد: ساخت کانال مهندس پورشریفی، مشکلی در روند اجرای طرح ۵۵۰ هزار هکتاری ایجاد نمی‌کند.

توصیه‌های ضروری
«مجتبی اورکی» مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز در گفت‌وگو با همشهری تاکید کرد: با توجه به شرایط آلودگی هوا به شهروندان به ویژه افراد مسن، کودکان، بیماران قلبی و تنفسی توصیه می‌شود تا از تردد غیرضروری در شهر خودداری کنند.
اورکی گفت: استفاده از ماسک برای افرادی که ناچار به تردد در شهر هستند، بسیار ضروری است.
وی افزود: همچنین توصیه می‌شود بیماران قلبی و ریوی در این شرایط ضمن مصرف به موقع داروهای خود، به هیچ وجه در معرض هوای بیرون قرار نگیرند و تا برطرف شدن کامل آلودگی هوا، از خانه بیرون نروند. افراد عادی هم در صورت داشتن کار ضروری و نیاز به خروج از منزل، حتما از ماسک استاندارد (ماسک های مخصوص گردوغبار) استفاده کنند.
به گفته این کارشناس سلامت، بهترین نوع ماسک استاندارد برای حفاظت از سلامت خود در برابر گرد و غبار و ریزگردها و جلوگیری از ورود آنها به بدن، ماسک های دسته (ماسک مخصوص گردوغبار) است که در داروخانه‌های شهرهای خوزستان موجود است.
مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز ادامه داد: خوزستانی‌ها در شرایط گردوغبار باید مصرف شیر و سایر لبنیات را هم افزایش دهند.
وی به رانندگان هم توصیه کرد: رانندگان در زمان‌های کاهش میدان دید در شرایط گردوغبار، باید ضمن رعایت کامل قوانین، با دقت و سرعت مطمئنه رانندگی کنند. همچنین در هنگام رانندگی، ضمن مطمئن شدن از بسته بودن کامل شیشه‌های خودرو، تهویه خودرو باید در حالتی قرار داده شود که هوای بیرون وارد خودرو نشود.