خوزستان در محاصره گازهای گلخانه ای

عصر جنوب/ asrejonoob.ir: جو یا هوایی که در اطراف ما قرار دارد، شبیه یک گلخانه است. گازهای گلخانه‌ای در جو همانند شیشه‌های گلخانه عمل می‌کنند و نور خورشید پس از عبور از لایه‌ گازهای گلخانه‌ای وارد جو زمین می‌شود. زمانی که نور خورشید به سطح زمین می‌رسد، بخشی از انرژی گرمایی آن جذب می‌شود، بخشی در جو زمین می‌ماند و باقی مانده آن به فضا برمی‌گردد. اگر مقدار گازهای گلخانه‌ای در جو از حد طبیعی آن بالا‌تر برود، انرژی کمتری به فضا برمی‌گردد و در نتیجه جو زمین گرم‌تر می‌شود و به دنبال آن دمای کره زمین بالا می‌رود.
با  افزایش گازهای گلخانه‌ای ممکن است دمای زمین تا حدی بالا برود به طوری که نتوانیم گرما را تحمل کنیم. به همین منظور به تازگی کنفرانس تغییرات اقلیمی پاریس با هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای برگزار شد که ایران نیز طی آن تعهداتی برای رعایت مسائل زیست محیطی داد.
خوزستان به دلیل استخراج نفت و عوامل دیگر در افزایش این نوع گاز‌ها نقش مهمی دارد و به همین دلیل به گفته کار‌شناسان، اقداماتی برای جایگزین کردن انرژی پاک به جای نفت در استان ضروری به نظر می‌رسد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان در گفت و گو با همشهری با بیان اینکه مهم‌ترین گاز‌های گلخانه‌ای یعنی متان و دی‌اکسید کربن از سوخت‌های فسیلی و منابع دیگر مانند صنایع، دامداری و مراکز دفع پسماند ناشی می‌شوند، اظهار کرد: خوزستان جزو مناطق تولیدکننده این گونه گاز‌هاست و قرار شده صنایع تولیدکننده این گاز‌ها اقداماتی را برای کاهش تولیدشان انجام دهند.
«احمدرضا لاهیجان‌زاده» با بیان اینکه گازهایی که همراه نفت سوزانده می‌شود، از منابع عمده تولید گاز گلخانه‌ای در خوزستان هستند، اظهار کرد: همچنین صنایع بزرگی مانند نیروگاه‌ها چون نیروگاه حرارتی رامین ویس و نیروگاه‌هایی که ممکن است از سوخت فسیلی استفاده کنند، تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شوند که باید برای کاهش مصرف سوخت و مدیریت انرژیشان برنامه‌ریزی کنند. البته موارد دیگری مانند آتش زدن مزارع از سوی شرکت توسعه نیشکر نیز جزو دلایل افزایش تولید گازهای گلخانه‌ای است.

استفاده از انرژی‌های پاک
وی مشارکت چند شرکت اروپایی برای تولید انرژی پاک به عنوان جایگزینی برای سوخت‌های فسیلی مانند نفت در خوزستان را یک اقدام مثبت ارزیابی کرد و افزود: استفاده از انرژی خورشیدی برای تولید برق ضروری است. همچنین باید روی انرژی باد و دیگر انواع انرژی برنامه‌ریزی کرد و بر همین اساس چند پروژه برای تولید برق در ماهشهر، آبادان و اهواز در دست اقدام است.
وی شرکت نفت را از مهم‌ترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای معرفی کرد و گفت: حدود ۶ میلیون فوت مکعب گاز گلخانه‌ای با سوختن نفت به وجود می‌آید که قرار است به عنوان خوراک پتروشیمی استفاده شود.
مدیر کل اداره حفاظت از محیط زیست خوزستان ادامه داد: پروژه آماک به وسعت ۶ هزار کیلومتر در ۲۰ کیلومتری جاده ماهشهر و با هدف کاهش گازهای گلخانه ای اجرا خواهد شد که طی آن قرار است گازهای حاصل از تولید نفت در میادین نفتی در شرق، غرب و جنوب اهواز را جمع آوری و سپس در یکی از واحد‌ها گوگردزادیی کند و مورد استفاده قرار دهد. باقیمانده این گاز‌ها به پتروشیمی فرستاده می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

طرح‌های در دست اجرا
وی با برشمردن تعدادی از طرح‌های در دست اجرای مربوط به انرژی پاک در خوزستان بیان کرد: شرکت‌های فولاد نیز تعداد زیادی پروژه تعریف کرده‌اند که بخشی از آن‌ها تا پایان سال ۹۵ و بخشی تا پایان سال ۹۷ به بهره‌برداری می‌رسند. همچنین شرکت توسعه نیشکر نیز برنامه‌های مهمی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای تدوین کرده است تا به جای سوزاندن مزارع نیشکر، فرایند تولید کود دامی یا خوراک دامی را انجام دهند. هر تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای باید برنامه‌هایی را اجرا کند تا این نوع گاز‌ها کاهش یابد.
لاهیجان‌زاده با بیان اینکه ایران از نظر اقتصادی در حد اقتصادهای بزرگ دنیا مانند چین، آلمان، روسیه، آمریکا و هندوستان نیست، اما از نظر تولید گازهای گلخانه‌ای و هدررفت انرژی جزو ۱۰ کشور اول است توضیح داد: باید برای حل این مشکل برنامه‌ریزی کرد و به همین منظور سازمان محیط زیست به نمایندگی از جمهوری اسلامی در اجلاس پاریس اعلام کرد تا سال ۲۰۳۰ متعهد به کاهش ۴ درصدی گازهای گلخانه‌ای است.
لاهیجان‌زاده تاکید کرد: ایران در این کنفرانس اعلام کرد، اگر تحریم‌ها رفع و امکان استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا فراهم شود، این تعهد ۴ درصدی به ۱۲ درصد افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر، عضو کمیته علمی کنفرانس ملی رودخانه کارون با بیان اینکه حل مشکل گازهای گلخانه‌ای در خوزستان از سوی صنایع و بخش کشاورزی آن چنان که باید،  انجام نمی‌شود و این نوع گاز‌ها در این استان رو به افزایش است، به همشهری گفت: مردم هنوز به مساله گازهای گلخانه‌ای به چشم یک موضوع کم اهمیت نگاه می‌کنند و متوجه خطر افزایش این گونه گاز‌ها نیستند در حالی که افزایش آن‌ها هم بر گرمای زمین و هم  برسلامتی انسان تاثیر منفی دارد.
«مهدی نورزاده‌حداد» اظهار کرد: سوخت‌های فسیلی مانند نفت، فعالیت‌های کشاورزی، تغییر کاربری زمین‌های بکر و جنگلی از عوامل ایجاد این مساله هستند و از آنجا که ایران رتبه هجدهم ایجاد آلودگی هوا را داراست، در تولید اینگونه گاز‌ها سهم زیادی دارد.
وی راهکارهای کاهش گازهای گلخانه‌ای را اینگونه بیان کرد: افزایش پالایشگاه هایی که با انرژی پاک بیودیزل (یک سوخت گازوئیلی پاک و قابل تجدید) کار کنند، اصلاح روش‌های کشاورزی، کاهش سوخت‌های فسیلی، لزوم کنترل یک سری از صنایع مانند ایجاد فیلتراسیون در آن‌ها و جلوگیری از جنگل تراشی اقدامات مهمی در کاهش این گونه گازهاست.
نورزاده حداد اعلام کرد: در خوزستان ظرفیت خوبی در انرژی‌های نو مانند خورشید، باد و گرمایش زمین داریم و اگر با برنامه ریزی از آن‌ها استفاده کنیم، قادر خواهیم بود بخشی از آلودگی‌های زیست محیطی استان را کاهش دهیم.

تولید سالانه ۵۰۰ میلیون تن گاز گلخانه ای
متخصص مسائل حفاظت خاک در ادامه گفت: با توجه به فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی گسترده در خوزستان اصلاح روش‌های فعالیت این بخش‌ها اجتناب ناپذیر است.
وی با بیان اینکه ایران سالانه ۵۰۰ میلیون تن گاز دی اکسید کربن تولید می‌کند، اظهار کرد: نیروگاه‌ها ۲۵ درصد، حمل و نقل ۱۰ درصد، کود دامپروری ۵ درصد، زباله ۴ درصد‌ و سیمان ۶ درصد در تولید گاز دی اکسید کربن که یکی از مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای است، نقش دارند.
حداد درباره چگونگی تاثیر فعالیت‌های کشاورزی در افزایش گازهای گلخانه‌ای توضیح داد: مواد آلی موجود در خاک با شخم زدن زمین از آن خارج می‌شوند و همین موجب افزایش کربن موجود در فضا می‌شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه پیام‌نور خوزستان مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای را دی اکسید کربن، متان، کلروفلورکربن‌ها، اکسید نیتروژن، ازن و  بخار آب دانست.
به گزارش همشهری، در ۵۰ سال گذشته دمای هوای کره زمین به ‌طور میانگین ۲ درجه فار‌‌نهایت افزایش یافته که این امر منجر به وجود آمدن مشکلات بسیاری در زمینه جنگل‌ها، مراتع، حرکت آب‌ها، مقدار بارندگی باران و برف، زندگی حشرات و گیاهان مهاجم شده است. تغییرات اقلیمی شامل خشکسالی، طوفان‌های مکرر، افزایش سطح آب دریاهای آزاد، ذوب شدن یخ‌های قطبی از مشکلات پیش روست. همچنین استفاده بیش از حد از سوخت‌های فسیلی و انتشار گاز دی اکسید کربن تا ۴۰درصد گازهای گلخانه‌ای را افزایش داده و مستلزم استفاده از فناوری‌های نوین برای حل مشکلات است.

نویسنده: سمیه تیاری اهواز